09/12/2014

Lepenski Vir

Skulptura u Lepenskom viru

Skulptura u Lepenskom viru

Srebrno jezero svojim gostima omogućava da pored uživanja u njegovim lepotama upoznaju i druge lokalitete u ovom delu Srbije. Lepenski vir je na desnoj obali Dunava i čini ga sedam lokaliteta: Lepenski Vir, Vlasac, Razvrata, Ikoana, Hajdučka vodenica, Alibeg i Padina. Ova područja su naseljavali žitelji u kontinuitetu 2000 godina pa se zahvaljujući pronađenim stvarima i arhitekturi može dosta toga zaključiti o njihovom civilizacijskom razvitku. Od primitivnih lovačko-sakupljačkih društava razvili su se u u organizovanu grupu koja je došla do mnogih umeća, pre svega iz matematike i arhitekture. Na ovom arheološkom lokalitetu pronađeno je oko 136 objekata, stambenih i verskih. Interesantno je da su stambeni objekti u potpori bili trapezaste konstrukcije, središnji deo bio je namenjen ognjištu a bilo je i nedvosmisleno mesto za skulpture od kamena. Prepoznatljiva je kamena figura čoveka sa velikim, istaknutim očima i ribolikim ustima. Figura je bila simbol njihove religije, okrenuta ribolovu i lovu od kojih je život žitelja zavisio.

Lepenski vir, jedno od najobimnijih i najvažnijih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta, potiče još iz srednjeg kamenog doba. Misli se da je naseljen oko 8000 pre nove ere posle otapanja ogromnih ledenih glečera koji su obuhvatali veći deo severne polulopte. Smešten je na desnoj obali Dunava u Đerdapskoj klisuri. Lokalitet Lepenski vir dobio je ime po nazivu velikog vira na Dunavu i bio je sedište jedne od najvažnijih i najkomplikovanijih kultura praistorije. Najslavniji je po kamenim figurama ljudi sa krupnim očima i ribolikim usnama, mogućno u svrhu veličanja idola lovaca i ribara, zavisnih od gorostasne reke Dunav.

Tokom arheoloških istraživanja otkriveno je sedam sukcesivnih naseobina koja su zidana u periodu od 6500. do 5500. godine pre naše ere. Žitelji ovog naselja su izgrađivali mistične kolibe trapezastog oblika sa pravougaonim ognjištem i  nevelikim grobovima u istoj jedinici. Ovde su otkriveni primerci nakita i oruđa od kosti i stena, kao i kamene ploče sa simbolima i belezima nalik pismu, koje su mnogi uzaludno nastojali da odgonetnu.

Lepenski vir

Lepenski vir

Eventualno bi ispravnije bilo reći da je ovde reč o Lepenskoj kulturi koja je egzistirala čak 9000 godine p.n.e. i čiji su komadi i danas očuvani. Ovo nalazište jedinstveno je u svetu po tome što nam formira sliku jedne stare civilizacije i nigde ne egzistira tako dobrostojeći arheološki materijal za taj period istorije.